در مواجهه روزمره با محصولات آرایشی بهداشتی، حتما تا به حال از خود پرسیده‌اید که استون صنعتی چیست؟ استون صنعتی یک حلال بی رنگ است که از آن برای تولید محصولاتی همچون لاک ناخن و پاک کننده رنگ استفاده میکنند‌. حلال ها موادی هستند که می توانند مواد دیگر را در خود تجزیه یا حل کنند. خطرات استفاده از استون صنعتی هم شامل تحریک بدن و مسمومیت است. استون به طور طبیعی در محیط زیست و درختان، گیاهان، گازهای آتشفشانی و دود‌ حاصل از آتش‌سوزی جنگل‌ها وجود دارد. مقادیر کم این ماده را هم میتوان در بدن انسان پیدا کرد؛ اما قرار گرفتن در معرض استون ممکن است چشم، بینی یا پوست را تحریک کند. همچنین مصرف غیر اصولی آن ممکن است منجر به مسمومیت با استون شود. در این مقاله به بررسی ویژگی‌های استون، از جمله موارد مصرف، خطرات احتمالی و نحوه استفاده ایمن از آن پرداخته‌ایم.

آشنایی با استون صنعتی

اگر تا به حال نمی‌دانستید که ویژگی‌های استون صنعتی چیست؛ باید بگوییم که استون مایعی شفاف و بی رنگ است و به عنوان یک حلال می‌تواند مواد دیگری مانند رنگ، لاک یا گریس را در خود حل یا تجزیه کند. این ماده به سرعت در هوا تبخیر می شود. استون به صورت طبیعی در درختان و سایر گیاهان و همچنین در دود تنباکو، دود اگزوز وسایل نقلیه و محل دفن زباله وجود دارد. محققان وجود مقادیر کم این ماده را در بدن انسان هم تأیید کرده‌اند. نام های دیگر استون عبارتند از:

1- دی متیل کتون
2- پروپانون 2
3- پروپانون
4- بتا کتوپروپان

استون صنعتی چیست؟

ساختار استون صنعتی چیست؟

فرمول شیمیایی استون-(CH3)2CO- را می توان به صورت C3H6O هم نوشت. از این فرمول می توان استنباط کرد که یک مولکول استون از سه اتم کربن، شش اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن تشکیل شده است. فرمول ساختاری این ترکیب در گروه کتون‌ها قرار می‌گیرد و ویژگی‌هایی به نسبت مشابه همین مواد شیمیایی دارد.

بیشتر بخوانید: استون صنعتی یا آزمایشگاهی؟ کدام را بخریم و چرا؟

ویژگی‌های فیزیکی استون صنعتی

استون خالص یک مایع بی رنگ، تا حدودی معطر، قابل اشتعال و متحرک است که در دمای 56.2 درجه سانتی گراد (133 درجه فارنهایت) به نقطه جوش می‌رسد. استون هم مانند سایر مواد شیمیایی آلی، به صورت طبیعی در تعداد قابل توجهی از مواد غذایی مانند میوه‌ها، سبزیجات و بسیاری از محصولات لبنی وجود دارد. علاوه بر این، اغلب تولید کنندگان استون را در مقیاس بالا تولید می‌کنند؛ زیرا این ماده در بسیاری از بخش‌های صنعتی کاربرد دارد.

اگرچه استون ماده‌ای به شدت قابل اشتعال است و در تماس با غشاهای مخاطی و پوست ممکن است تحریک ایجاد کند؛ اما واقعیت این است که این محصول کاربردهای بسیار زیادی هم دارد. بنابراین می توان از استون در فعالیت های مختلف به روشی کاملاً ایمن استفاده کرد.

ویژگی‌های شیمیایی استون صنعتی

استون (CH3COCH3)، یک حلال آلی با کاربرد صنعتی و شیمیایی، ساده‌ترین و مهم‌ترین کتون آلیفاتیک (مشتق از چربی) است. از جمله خواص شیمیایی اصلی استون، میزان انحلال پذیری بالای آن در آب، اتانول، اتر و متانول است. همچنین این ماده در دمای اتاق بی رنگ است و به گرما بسیار حساس خواهد بود؛ بنابراین در تماس با هوا یا نور خورشید، اگر به درستی از استون نگه‌داری نکنید؛ این ماده به سرعت تبخیر می‌شود. یکی دیگر از ویژگی‌های بسیار قابل توجه استون این است که به عنوان یک حلال بسیار قوی برای رقیق کردن طیف گسترده ای از مواد شیمیایی متراکم عمل می‌کند.

از سوی دیگر، این ماده بسیار فرار است. بنابراین باید آن را دور از آتش و دمای بالا نگه داشت تا احتمال خطرات کاهش یابد. بر خلاف سایر ترکیبات آلی، استون در محیط کاملاً پایدار است. با این حال، خواص شیمیایی آن در صورت مخلوط شدن با آب به طور قابل توجهی تغییر می‌کند. البته علاوه بر این که می‌دانید ویژگی‌های شیمیایی استون صنعتی چیست؛ باید توجه کنید که در صورت نگهداری طولانی مدت استون در ظروف در بسته به دلیل تجمع گازها، ممکن است باعث انفجارهای ناگهانی شود.

استون قطبی است یا ناقطبی؟

ثابت دی الکتریک استون در حدود 20.7 D است و به دلیل قطبی بودن گروه کربونیل C=O دارد. همچنین استون به دلیل وجود تفاوت در الکترونگاتیویته اتم اکسیژن و کربن، یک ماده قطبی است. قطبی بودن یک ماده به معنای انحلال پذیری آن در آب بوده و استون نه تنها در آب حل می‌شود؛ بلکه می‌توانید از آن به عنوان حلال بسیاری از مواد قطبی هم استفاده کنید.

حلال استون صنعتی برای چه موادی مناسب است؟

شاید شما هم بپرسید که جنس مواد حل شونده در استون صنعتی چیست؟ استون یک حلال قوی برای بسیاری از پلاستیک‌ها و برخی الیاف مصنوعی است. برای رقیق کردن رزین پلی استر، تمیز کردن ابزارهای مورد استفاده با آن و حل کردن اپوکسی‌ها و سوپر چسب های دو قسمتی قبل از سفت شدن از استون استفاده می‌کنند. این حلال به عنوان یکی از اجزای فرار برخی از رنگ‌ها و لاک‌ ها هم ‌کاربرد دارد.

کاربردهای استون صنعتی چیست؟

امروزه، استون به دلیل کاربردهای متعدد صنعتی و تولیدی، یکی از مواد آلی است که انسان به آن برای تولید محصولات مختلف نیاز دارد. از این ماده برای انجام فعالیت‌های متعددی استفاده می‌کنند و مزایای زیادی را به همراه دارد.شرکت ها از استون در مقادیر کم برای تولید محصولاتی استفاده می‌کنند که مواد دیگر را تجزیه یا حل می‌کند؛ به طور مثال پاک کننده لاک ناخن و رنگ دارای استون هستند. در صنعت، تولید کنندگان از استون برای اهداف مختلفی  از جمله  از بین بردن چربی یا صمغ از منسوجات مانند پشم و ابریشم، ساخت لاک برای اتومبیل یا مبلمان‌ و ساخت پلاستیک استفاده می‌کنند. برخی از کاربردهای اصلی استون را در ادامه معرفی می کنیم.

تولید پلاستیک

هیچ شکی وجود ندارد که یکی از موارد استفاده رایج از ماده استون در صنعت، ساخت پلاستیک است. زیرا استون قادر است مواد خام را در خود حل کرده و سنتز کند تا محصولی فرآوری شده به وجود آورد. بنابراين می‌توان با استفاده از استون ساختارهای شیمیایی خاصی را با توجه به نیاز بازار ایجاد کرد. ذکر این نکته ضروری است که با حل کردن تقریباً هر پلیمری در استون، می توان خواص آن را دستکاری کرد تا به بافت، استحکام و رنگ مطلوب دست یافت. با این حال، این نوع فرآیندهای صنعتی باید در هوای آزاد انجام شود تا هم از تجمع بخارات و هم تماس مستقیم با دماهای بالا جلوگیری شود.

حلال لوازم آرایشی

همچنين معمولا از ماده شیمیایی استون به عنوان حلال برای بسیاری از محصولات آرایشی مانند پاک کننده لاک ناخن یا رنگ ناخن استفاده می‌کنند. استون می‌تواند مواد آرایشی و بهداشتی را با سرعت بالا رقیق کند تا رنگ قرار گرفته بر روی سطح ناخن به مرور در آن حل شود. علاوه بر این موارد، استون یک ترکیب طبیعی بسیار کاربردی برای تولید تعداد زیادی از لوازم آرایشی مانند محصولات بهداشتی مراقبت از مو و محصولات پاک کننده صورت است.

دلیل استفاده از استون برای تولید محصولات بهداشتی این است که خیلی زود تبخیر می‌شود و با ایجاد رطوبت، خشکی پوست را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. به همین دلیل هم از استون برای تولید محصولات بهداشتی مناسب از بین بردن آکنه و سایر مشکلات پوستی استفاده میکنند. لایه‌بردار‌های شیمیایی که به حذف تمام چربی موجود در پوست صورت از طریق یک فرآیند لایه‌برداری تخصصی کمک می‌کنند هم دارای استون هستند.

بیشتر بخوانید: استون برای ریمو ناخن

کاربرد استون برای پاک کردن لاک ناخن

مصارف خانگی

استون یک پاک کننده بسیار قوی است؛ زیرا می‌تواند چربی و میکروارگانیسم‌های موجود در بسیاری از سطوح را بدون تغییر رنگ یا ایجاد لکه به طور کامل از بین ببرد. علاوه بر این، استون یک محصول بسیار کاربردی و آسان برای استفاده مداوم است؛ زیرا در عرض چند ثانیه تبخیر می‌شود.

همچنین، از استون اغلب به عنوان حلال خانگی هم استفاده میکنند؛ زیرا می‌تواند ویسکوزیته محصولات متعددی مانند رنگ، لاک و رزین‌های متعدد را به میزان قابل توجهی کاهش دهد که همین ویژگی استفاده از آن را آسان‌تر می‌کند و در نتیجه بهترین نتایج ممکن را به وجود خواهد آورد. البته، به دلیل قدرت حل کنندگی بالای آن، باید با احتیاط از استون بر روی سطوح رنگ شده استفاده کنید؛ زیرا این ماده ممکن است رنگ را از بین ببرد و به سطح آسیب برساند.

پاک کننده پارچه

استون معمولاً در صنعت نساجی برای از بین بردن لکه‌ها، روغن‌ها، صمغ‌ها و سایر ناخالصی‌های موجود در انواع پارچه‌ها مانند پشم، پنبه، پلی‌استر و ابریشم کاربرد دارد تا این اقلام ظاهری بسیار دلپذیرتر و چشمگیرتر داشته باشند و تغییر رنگ ندهند. مردم اغلب از استون خانگی برای از بین بردن لکه‌های روی لباس‌ها که با استفاده از صابون یا مواد شوینده معمولی از بین نمی‌روند هم استفاده می‌کنند. علاوه بر این، استون می‌تواند تمام کثیفی‌ها را بدون آسیب رساندن به الیاف پارچه یا تغییر رنگ لباس از بین ببرد.

کاربردهای دیگر استون صنعتی

به طور کلی، استون در بخش‌های گسترده‌ای از صنعت و زندگی روزمره کاربرد دارد. در واقع هم اکنون می‌دانیم که استون صنعتی چیست. به عنوان مثال، از آن به عنوان پاک کننده چسب بر روی انواع سطوح استفاده می‌کنند؛ زیرا فرمول شیمیایی آن قابل تجزیه است. همچنین میتوان از استون به عنوان رطوبت گیر فلزات قبل از نقاشی هم استفاده کرد؛ زیرا آب و رطوبت موجود در مواد مختلف را از بین می‌برد. علاوه بر این، این ماده شیمیایی برای ساخت قطعات پلاستیکی هم کاربرد دارد.

خطرات مرتبط با استفاده از استون

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) استون صنعتی را به عنوان یک ماده ایمن طبقه بندی کرده است. این ماده پتانسیل کمی برای ایجاد مشکلات حاد یا مزمن سلامتی دارد؛ اما دارای خطرات احتمالی هم هست. این ماده قابل اشتعال بوده و مایع و بخار استون به راحتی آتش می‌گیرد. مردم هرگز نباید از محصولات مبتنی بر استون در اطراف شعله آتش یا هنگام سیگار کشیدن استفاده کنند. همچنین استون یک محرک است؛ به این معنی که می‌تواند پوست را تحریک کند.

به همین دلیل، برخی افراد نمی توانند از لاک پاک کن های مبتنی بر استون استفاده کنند. اگر فردی در معرض بخار استون قرار گیرد یا آن را استنشاق کند؛ ممکن است چشم، بینی، گلو یا ریه‌های او تحریک شوند‌.در صورت قرار گرفتن در معرض بخار استون ممکن است به سیستم عصبی آسیب وارد کند و باعث گیجی یا بیهوشی شود. استون صنعتی مصرف خوراکی ندارد و باید از بلع آن خودداری کنید.

خطرات مرتبط با استفاده از استون

کلام پایانی

استون صنعتی به عنوان یک حلال مایع، کاربردهای گسترده‌ای برای تولید محصولات آرایشی بهداشتی و مواد شیمیایی صنعتی دارد. از این ترکیب اغلب برای از بین بردن ناخالصی‌های مواد شیمیایی یا جدا کردن ترکیبات آرایشی از سطح پوست، مو و ناخن استفاده می‌کنند. برخی هم میپرسند که کاربردهای استون صنعتی چیست؟ کاربردهای استون صنعتی گسترده هستند و در بخش‌های مختلف تولیدی صنایع شاهد استفاده از استون خواهید بود.

البته استون صنعتی مصرف خوراکی ندارد و به همین دلیل هم باید موارد ایمنی در رابطه با به کارگیری این محصول در صنایع مختلف را در نظر بگیرید. سازمان بهداشت و دارو مصرف استون در صنعت را بی‌خطر دسته بندی کرده است و استفاده از محصولات حاوی استون هم منع بهداشتی ندارد. اگر قصد تهیه استون صنعتی به صورت عمده و جزئی را دارید؛ فروشگاه اسید بازار این محصول را موجود کرده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد، با تیم اسید بازار تماس بگیرید.

سوالات متداول

به طور کلی استون صنعتی همان استون با خلوص ۱۰۰ درصد یا با درصد خلوص‌های مختلف است که برای مصارف خانگی هم کاربرد دارد.

تولید محصولات آرایشی بهداشتی یکی از کاربردهای گسترده استون در صنعت است.

خیر، در صنایع تولید مواد غذایی به هیچ وجه از استون به صورت مستقیم استفاده نمی‌کنند؛ اما در طبیعت، این ماده در بسیاری از مواد غذایی و بدن انسان هم وجود دارد.

استون حلال برخی از مواد قطبی است و برای حل کردن سایر مواد شیمیایی کاربرد ندارد‌.