پروپیلن گلیکول مایعی مصنوعی و بی رنگ است که آب را جذب می کند. کاربرد پروپیلن گلیکول بر همگان آشکار است. از این ماده شیمیایی در ساخت ترکیبات پلی استر و یخ زدایی محلول ها استفاده فراوانی می شود. سازمان غذا و دارو (FDA) پروپیلن گلیکول را به عنوان یک افزودنی غذایی طبقه بندی کرده است. از پروپیلن گلیکول برای حفظ رطوبت در برخی داروها، لوازم آرایشی یا محصولات غذایی استفاده می شود. اگرچه برخی از شرکت ها اکنون این ماده شیمیایی را از گیاهانی مانند کلزا و سویا می سازند، اما پروپیلن گلیکول معمولا از نفت ساخته می شود. ما در این مقاله شما را با کاربرد پروپیلن گلیکول آشنا می کنیم و نقش آن را در صنایع مختلف را معرفی می کنیم.
کاربرد های پروپیلن گلیکول در صنایع مختلف
پروپیلن گلیکول با بوی غیر قابل تشخیص، قابلیت اختلاط با آب، استون و کلروفرم را دارد. این ترکیب شیمیایی سطح سمیت پایینی دارد که آن را برای استفاده در کاربرد های مختلف، از جمله مواردی که شامل تماس مستقیم با انسان است، مناسب می کند. جالب است بدانید که پروپیلن گلیکول در بسیاری از محصولات فرآوری شده استفاده می شود زیرا به آنها کمک می کند قوام، رطوبت و بافت خود را حفظ کنند ما در ادامه مطلب شما را با اصلی ترین کاربرد های پروپیلن گلیکول آشنا می کنیم.

کاربرد پروپیلن گلیکول در صنعت
پروپیلن گلیکول صنعتی به عنوان یک محیط انتقال حرارت استفاده می شود که در برابر ترکیدگی فشار و خوردگی محافظت می کند و در مایعاتی استفاده می شود که ویسکوزیته را کنترل می کند و مواد فعال را حل می کند. پروپیلن گلیکول صنعتی همچنین در رنگ ها و پوشش ها برای محافظت در برابر سایش و آب و هوا، به عنوان هواپیما در مواد شوینده مایع و ضد یخ و به عنوان حلال در جوهر چاپ استفاده می شود.
از این ماده شیمیایی به عنوان ماده اولیه در تولید پلاستیک و رزین استفاده می شود. رزین ها در تیغه های آسیاب بادی، مبلمان، سازه های دریایی، پوشش های ژل، پوشش های مرمر مصنوعی، و ترکیبات قالب گیری ورق و برای سطوح ضربه سنگین مانند کف استفاده می شود. اتیلن گلیکول موجود در ضد یخ ها برای محیط زیست مضر هستند به همین جهت به جای آن از پروپیلن گلیکول استفاده می شود.
استفاده در لوازم آرایشی و بهداشتی
پروپیلن گلیکول یک عنصر رایج در محصولات آرایشی، شخصی و مراقبت از پوست است. این ماده شیمیایی از درصد 26.4٪ تا 37.8٪ در محصولات مراقبت شخصی و آرایشی ثبت شده است. پروپیلن گلیکول به عنوان یک ماده کمکی برای تثبیت کف در محصولات مراقبت شخصی و بهداشتی عمل می کند. پروپیلن گلیکول یک ماده همه کاره است که عملکرد های زیادی را در فرمولاسیون محصولی که در آن گنجانده شده است، انجام می دهد. مهمترین این عملکردها شامل موارد زیر می شود:
- مرطوب کننده: مرطوب کننده ها به دلیل قابلیت مرطوب کنندگی در محصولات آرایشی و مراقبت از پوست گنجانده شده اند. پروپیلن گلیکول با جذب بالای رطوبت به پوست و در نتیجه آبرسانی و مرطوب کردن آن به عنوان یک مرطوب کننده عمل می کند.
- حلال: علاوه بر اینکه پروپیلن گلیکول به عنوان حامل مواد فعال عمل می کند از آن برای حل کردن مواد در فرمولاسیون محصول استفاده می شود تا آنها را با هم مخلوط کرده و به درستی با هم کار کنند. از این ماده شیمیایی به عنوان حلال در پاک کننده های لاک ناخن استفاده می شود.
- نرم کننده: از نرم کننده ها برای تسکین و آبرسانی پوست نیز استفاده می شود. آنها در محصولات مراقبت از پوست برای درمان پوست خشک مفید هستند. پروپیلن گلیکول یک نرم کننده قوی است زیرا یک لایه روغنی روی پوست ایجاد می کند و از هدر رفتن آب جلوگیری می نماید.
- کنترل ویسکوزیته: پروپیلن گلیکول ضخامت فرمولاسیون و محصولات آرایشی را کاهش می دهد و در نتیجه به پخش بهتر آنها در سطح پوست کمک می کند و میزان جذب محصولات را بهبود می بخشد.
- نگهدارنده: اغلب از ترکیب پروپیلن گلیکول با سایر مواد شیمیایی به عنوان یک نگهدارنده در محصولات آرایشی و مراقبت از پوست استفاده می شود.
کاربرد پروپیلن گلیکول در صنایع غذایی
پروپیلن گلیکول ماده ای بی خطر است که در غذاها مورد استفاده قرار می گیرد. پروپیلن گلیکول به سرعت و در عرض 48 ساعت در بدن تجزیه و به یک منبع انرژی تبدیل می شود، مقادیری که تجزیه نشده و متابولیزه نشده اند از طریق ادرار از بدن خارج می شوند. FDA استفاده از این ماده شیمیایی را در مواد غذایی در غلظت های خاص تایید می کند. ممکن است تا 97٪ از محتویات چاشنی ها و طعم دهنده ها، 24٪ از شیرینی ها و فراستینگ، و 5٪ از نوشیدنی های الکلی و آجیل را تشکیل دهد. حداکثر غلظت پروپیلن گلیکول 2.5٪ برای محصولات لبنی و 2٪ برای سایر محصولات غذایی است. از جمله دلایل استفاده پروپیلن گلیکول در صنایع غذایی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- یک عامل ضد کپک که به جلوگیری از تشکیل توده در غذا کمک می کند.
- یک حلال در طعم دهنده های غذا که به حل شدن و مخلوط شدن مواد در آنها کمک می کند.
- استفاده به عنوان تقویت کننده خمیر
- راهی برای بهبود طعم
- یک ماده نگهدارنده است که خواص ضد میکروبی آن به کشتن یا جلوگیری از رشد میکروارگانیسم هایی مانند باکتری ها و کپک ها کمک می کند.
- غلیظ کننده مواد غذایی
- بهترین روش برای کمک به حفظ رطوبت در غذا

کاربرد در سیگارهای الکترونیکی
علاوه بر گلیسیرین گیاهی، پروپیلن گلیکول ماده اصلی مایعات (مایعات الکترونیکی) مورد استفاده در سیگارهای الکترونیکی است. برای ایجاد دود، پروپیلن گلیکول توسط سیگارهای الکترونیکی به قطرات بسیار ریز تبدیل می شود. همچنین به عنوان یک حامل برای نیکوتین و طعم دهنده ها که به برخی از مایعات الکترونیکی اضافه می شوند، عمل می کند. مطالعات اخیر نشان می دهد که سیگارهای الکترونیکی ممکن است اثرات مضری برای سلامتی داشته باشند و سبب آسیب به ریه می شود.
برخی از این اثرات ممکن است به مخلوط پروپیلن گلیکول و سایر مواد مرتبط باشد. مطالعات دیگر همچنین نشان میدهد که پروپیلن گلیکول وقتی در سیگارهای الکترونیکی گرم میشود به ترکیبات سرطانزا تبدیل میشود. البته لازم به ذکر است که مطالعات در مورد این خطرات ناشی از سیگارهای الکترونیکی هنوز ادامه دارد و خطرات هنوز به طور قطعی تعریف نشده است.
کاربرد پروپیلن گلیکول در داروسازی
امروزه از پروپیلن گلیکول به طور گسترده ای به عنوان یک حلال در تولید دارو استفاده می شود. این بدان معنی است که مواد دیگر (معمولاً جامدات) را بدون تغییر ساختار یا ترکیب اساسی آنها حل می کند. جالب است بدانید پروپیلن گلیکول نیز به عنوان یک حامل در فرمولاسیون دارویی استفاده می شود. مواد فعال را می توان در آن فرموله کرد و از طریق آن به بدن رساند.
برای رقیق کردن و تثبیت داروها از این ماده شیمیایی استفاده های بسیاری می شود. پروپیلن گلیکول را می توان در اشکال مختلف دارو، از جمله داروهای خوراکی مانند کپسول و قرص، دارو های موضعی مانند کرم ها و ژل ها، و داروهای داخل وریدی (تزریقی) و همچنین در ساخت وسایل پزشکی مانند دستگاه های استنشاقی مورد استفاده قرار داد.

استفاده از پروپیلن گلیکول در ضد یخ
از آنجایی که پروپیلن گلیکول می تواند نقطه انجماد آب و مایعات مبتنی بر آب را کاهش دهد، از آن به عنوان یک ضد یخ موثر استفاده می شود. پروپیلن گلیکول بخش قابل توجهی از یخ زدا های هواپیما را تشکیل می دهد و یخ را در باند فرودگاه می شکند. همان طور که گفتیم پروپیلن گلیکول غیر سمی است، در همین راستا اغلب به عنوان یک ضد یخ در سیستم های فرآوری مواد غذایی و در لوله های آب که به شیلنگ های اتصال منتهی می شوند، استفاده می شود.
روش های تولید
پروپیلن گلیکول را می توان به دو روش مختلف تولید کرد.
- روش اول: این ماده عمدتاً از تصفیه پروپیلن اکسید – یک ماده شیمیایی تولید شده از پالایش نفت – با آب ساخته می شود.
- روش دوم:پروپیلن گلیکول را می توان از گلیسرول، محصول جانبی اصلی تولید بیودیزل نیز به دست آورد و برای اهداف صنعتی مانند ساخت پلاستیک یا ضد یخ استفاده کرد.
بررسی خواص کلیدی پروپیلن گلیکول
پروپیلن گلیکول با فرمول شیمیایی C3H8O2 یک ترکیب آلی نسبتا چسبناک است که طعم کمی شیرین دارد. اطلاع از خواص این ترکیب شیمیایی در استفاده بهتر و موثرتر از آن، تاثیر به سزایی دارد. مهمترین خواص پروپیلن گلیکول عبارت اند از:
- نقطه انجماد پایین: نقطه انجماد پایین پروپیلن گلیکول آن را به یک ضد یخ و عامل انتقال حرارت عالی تبدیل می کند. محصولاتی مانند Arctic Assit Antifreeze از پروپیلن گلیکول برای جلوگیری از یخ زدگی در شرایط سرد استفاده می کنند.
- سمیت پایین: پروپیلن گلیکول دارای مشخصات سمی پایینی است به همین جهت برای استفاده در مواد غذایی، دارویی و محصولات مراقبت شخصی مناسب می باشد.
- پایداری: پروپیلن گلیکول از نظر شیمیایی پایدار است و به آسانی با سایر مواد واکنش نمی دهد. این ویژگی پروپیلن گلیکول را یک عنصر مناسب در بسیاری از فرمولاسیون ها تبدیل کرده است.
- حلالیت: حل شدن نمک ها، قند ها و رنگ ها از نشانه های خاصیت حلالیت بالای پروپیلن گلیکول است.
- رطوبت سنجی: پروپیلن گلیکول می تواند رطوبت هوا را جذب کند و آن را به یک مرطوب کننده مفید در لوازم آرایشی و محصولات غذایی تبدیل می کند.

پروپیلن گلیکول چگونه می تواند بر سلامت انسان تاثیر بگذارد؟
پروپیلن گلیکول به همان سرعت اتیلن گلیکول تجزیه می شود، اگرچه در هنگام شکستن، کریستال های مضر تشکیل نمی دهد. برخی از افراد ممکن است به دلیل قرار گرفتن مکرر در معرض پروپیلن گلیکول دچار تحریک پوست یا درماتیت تماسی شوند. این قرار گرفتن در معرض نیز می تواند از طریق محصولات آرایشی، غذا، یا داروهای موضعی باشد.
در صورت ورود پروپیلن گلیکول به محیط چه اتفاقی می افتد؟
جریان های زباله از تولید پروپیلن گلیکول مسئول انتشار در هوا، آب و خاک هستند. پروپیلن گلیکول زمانی که به عنوان عامل یخ زدایی هواپیما و باند فرودگاه استفاده می شود می تواند وارد محیط گردد. به احتمال زیاد پروپیلن گلیکول در هوا وجود ندارد. تا به امروز اطلاعات کمی در مورد آنچه برای پروپیلن گلیکول در هوا اتفاق می افتد وجود دارد. اما همان مقادیر کمی که ممکن است وارد هوا شود احتمالاً به سرعت تجزیه می شوند و حدودا بین 24 تا 50 ساعت طول می کشد تا نیمی از مقدار آزاد شده تجزیه شود. این ماده می تواند به طور کامل با آب مخلوط شود و در خاک خیس شود و می تواند سریع (در عرض چند روز تا یک هفته) در آب های سطحی و خاک تجزیه شود.
آیا پروپیلن گلیکول به کار برده شده در صنایع غذایی خطرناک است؟
در قسمت های قبلی شما را با کاربرد پروپیلن گلیکول در صنایع غذایی آشنا کردیم. لازم است بدانید که به طور کلی پروپیلن گلیکول توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده ایمن شناخته شده است. در ایالات متحده می توان از آن به عنوان افزودنی مستقیم و غیرمستقیم غذایی استفاده کرد. این ماده شیمیایی در اروپا فقط مجاز به استفاده در غذا به عنوان حلال رنگ ها، امولسیفایرها، آنتی اکسیدان ها و آنزیم ها می باشد و به میزان حداکثر 0.45 گرم در هر پوند (1 گرم/کیلوگرم) در محصول نهایی غذایی مجاز است.
سازمان بهداشت جهانی حداکثر مصرف 11.4 میلی گرم پروپیلن گلیکول به ازای هر پوند از وزن بدن (25 میلی گرم بر کیلوگرم) در روز را توصیه می کند. در مقایسه، یک نفر که علائم مسمومیت را داشت، روزانه 213 گرم پروپیلن گلیکول دریافت می کرد. برای یک بزرگسال 120 پوندی (60 کیلوگرمی)، این بیش از 100 برابر چیزی است که در رژیم غذایی متوسط یافت می شود. تا به امروز، به غیر از افراد مبتلا به آلرژی و یک مورد مصرف بیش از حد، هیچ مورد دیگری از اثرات منفی یا سمی پروپیلن گلیکول در غذاها گزارش نشده است.
جمع بندی
به طور خلاصه پروپیلن گلیکول یک ماده چند منظوره بی خطر است که رطوبت را جذب می کند و به عنوان یک نگهدارنده عمل می کند و آن را به یک عنصر کلیدی در بسیاری از غذاها و همچنین محصولات آرایشی و بهداشتی و مراقبت از پوست تبدیل می کند. از اصلی ترین کاربرد های آن می توان به کاربرد پروپیلن گلیکول در داروسازی برای رقیق کردن و تثبیت داروها و همچنین در سیگارهای الکترونیکی برای تقلید از دود اشاره کرد.
در نظر داشته باشد که بهترین راه برای دسترسی به پروپیلن گلیکول با کیفیت، خرید از یک تامین کننده معتبر است. ما در مجموعه اسید بازار با بیش از چندین سال تجربه در حوزه خرید و فروش مواد شیمیایی آماده خدمت رسانی به شما عزیزان هستیم. کافیست با ما تماس بگیرید و سفارش خرید پروپیلن گلیکول مورد نیاز خود را ثبت نمایید.
ثبت ديدگاه